Instagram’ın başındaki isim Adam Mosseri, sosyal medya bağımlılığı tartışmalarına yeni ve oldukça kışkırtıcı bir boyut kazandırdı. Teknoloji dünyasında ekran süresi ve dijital refah konuları her zamankinden daha hararetli bir şekilde tartışılırken, Mosseri’nin “süreye değil, etkiye odaklanan” yaklaşımı, ebeveynler ve sağlık uzmanları arasında yeni bir polemik başlatacak gibi görünüyor. CEO’ya göre, telefon başında geçirilen sürenin uzunluğu, tek başına bir bağımlılık göstergesi değil.

Önemli Çıkarımlar

Süre Değil, Kontrol Önemli: Adam Mosseri, günde 16 saat sosyal medya kullanımının bile, kişi mutluysa ve kontrolü elindeyse bağımlılık olmadığını savunuyor.
Bağımlılığın Yeni Tanımı: CEO, bağımlılığı “kontrol eksikliği” ve “sağlık/ilişkiler üzerinde olumsuz etki” olarak tanımlıyor.
Ajans (İrade) Vurgusu: Kullanıcının platformu kendi iradesiyle kullanması ile platformun kullanıcıyı sürüklemesi arasında net bir çizgi çekiliyor.
Tartışmalı Yaklaşım: Bu bakış açısı, ekran süresini sınırlamaya çalışan küresel düzenlemelerle zıtlık oluşturuyor.

16 Saat Ekrana Bakmak: Tutku mu, Hastalık mı?

Instagram CEO’su Adam Mosseri, katıldığı bir röportajda sosyal medya bağımlılığının tanımına dair ezber bozan ifadeler kullandı. Mosseri, bir kullanıcının günde 10, hatta 16 saatini sosyal medyada içerik tüketerek geçirmesinin, eğer bu durumdan memnunsa ve hayatını idame ettirebiliyorsa “bağımlılık” olarak etiketlenmemesi gerektiğini belirtti.

Mosseri’ye göre asıl kriter nicelik (saatler) değil, nitelik (etki). Eğer bir kişi sabaha kadar telefonunu kaydırıyor, bu durumdan keyif alıyor ve ertesi gün işlevselliğini koruyabiliyorsa, bu bir tercihtir. Ancak, kişi durmak istediği halde duramıyorsa veya bu kullanım uykusuzluğa, iş kaybına ya da ilişki sorunlarına yol açıyorsa, işte o zaman klinik bir bağımlılıktan söz edilebilir. Bu yaklaşım, özellikle Avustralya Sosyal Medya Yasağı gibi katı düzenlemelerin konuşulduğu 2026 dünyasında, teknoloji devlerinin savunma mekanizmasının bir parçası olarak görülüyor.

“İrade” ve Algoritma Savaşı

Mosseri’nin argümanının merkezinde “agency” yani kişinin kendi iradesi/kontrolü kavramı yatıyor. Sosyal medya platformları yıllardır kullanıcıyı ekran başında tutmak için tasarlanmış algoritmalarla eleştiriliyor. CEO ise topu kullanıcıya atarak, araçların nasıl kullanıldığının bireysel bir deneyim olduğunu öne sürüyor.

Bu açıklama, Meta’nın son dönemde geliştirdiği Instagram Gençler İçin AI destekli ebeveyn kontrolleri ve süre sınırlama araçlarıyla bir tezat oluşturuyor gibi görünse de, şirket aslında “bilinçli tüketimi” savunduğunu iddia ediyor. Mosseri, platformun kullanıcıya zarar vermediği sürece, yoğun kullanımın sadece bir “hobi” veya “vakit geçirme yöntemi” olarak görülebileceğini ima ediyor.

Dijital Refah Tartışmaları Büyüyor

Eleştirmenler, 16 saatlik bir ekran süresinin biyolojik olarak (göz sağlığı, hareketsizlik vb.) insan sağlığına zararsız olamayacağını savunuyor. Ayrıca dopamin döngüsüne dayalı “sonsuz kaydırma” (infinite scroll) özelliklerinin, Mosseri’nin bahsettiği “iradeyi” kırdığı bilimsel çalışmalarla defalarca kanıtlanmış durumda.

Teknoloji dünyasında Abonelik Yorgunluğu Nedir? gibi kavramlarla dijital tükenmişliği tartıştığımız bugünlerde, bir CEO’nun aşırı kullanımı normalleştirmesi, platformların sorumluluk almaktan kaçınma stratejisi olarak yorumlanıyor. Mosseri’nin bu çıkışı, düzenleyici kurumların “bağımlılık yapıcı tasarım” özelliklerine yönelik baskılarını hafifletme çabası olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Adam Mosseri’ye göre bağımlılık nedir?
Mosseri bağımlılığı, kişinin davranışı üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve bu durumun sağlığı veya yaşamı üzerinde ölçülebilir olumsuz etkiler yaratması olarak tanımlıyor.

Günde kaç saat sosyal medya kullanımı bağımlılık sayılır?
Instagram CEO’suna göre belirli bir saat sınırı yoktur. Kişi mutluysa ve kontrol sahibiyse, 16 saatlik kullanım bile bağımlılık kategorisine girmeyebilir.

Mosseri’nin açıklamaları neden eleştiriliyor?
Uzmanlar, algoritmaların bağımlılık yaratmak üzere tasarlandığını ve bu kadar uzun sürelerin fiziksel/zihinsel sağlık üzerinde kaçınılmaz zararları olduğunu belirterek CEO’nun görüşüne karşı çıkıyor.

Bunları da Okuyun

Kaynak: https://www.neowin.net