OpenAI CEO’su Sam Altman, “The Gentle Singularity” (Nazik Tekillik) başlıklı yeni blog yazısında ChatGPT’nin çevresel etkisi hakkında tartışmalı iddialar ortaya attı. Altman, ortalama bir ChatGPT sorgusunun yaklaşık 0.000085 galon su kullandığını, bunun da “yaklaşık bir çay kaşığının on beşte biri” kadar olduğunu belirtti. Ancak bu rakamların nasıl hesaplandığına dair herhangi bir metodoloji veya kaynak sunmadı.
Altman’ın İddiaları ve Elektrik Maliyeti Tahmini
ChatGPT’nin Enerji ve Su Kullanımı
Altman’ın blog yazısında, ortalama bir ChatGPT sorgusunun yaklaşık 0.34 watt-saat elektrik kullandığını, bunun da bir fırının bir saniyeden biraz fazla sürede veya yüksek verimli bir ampulün birkaç dakikada kullanacağı enerji miktarına eşit olduğunu belirtti. Su kullanımı konusunda ise sorgu başına 0.000085 galon (yaklaşık 0.00032 litre) su tüketildiğini iddia etti. Bu miktar, bir çay kaşığının on beşte biri olarak ifade edildi.
Elektrik Maliyeti Tahmini
Altman ayrıca, “veri merkezi üretimi otomatikleştikçe, zeka maliyetinin sonunda elektrik maliyetine yaklaşacağını” öne sürdü. Bu iddia, yapay zekanın gelecekte çok daha erişilebilir ve ekonomik hale geleceği yönündeki daha geniş vizyonunun bir parçası olarak sunuldu. Altman daha önce de yapay zeka kullanım maliyetinin her yıl 10 kat düşeceğini tahmin etmişti.
İddiaların Bilimsel Araştırmalarla Karşılaştırılması
Akademik Araştırma Bulguları
Altman’ın iddiaları, akademik araştırmaların bulguları ile önemli ölçüde çelişiyor. California Üniversitesi’nden araştırmacılar, 2023 yılında yayınlanan “Making AI Less Thirsty” (Yapay Zekayı Daha Az Susamış Hale Getirmek) başlıklı çalışmada, 5-50 ChatGPT sorgusu için yaklaşık 500 mililitre (16 ons şişe) su tüketildiğini hesapladılar. Bu, Altman’ın iddia ettiği miktardan yaklaşık 100 kat daha fazla.
Metodoloji Farklılıkları
Akademik araştırmalar, veri merkezlerinin doğrudan ve dolaylı su kullanımını hesaba katıyor. Doğrudan su kullanımı, sunucuları soğutmak için kullanılan suyu içerirken, dolaylı kullanım ise enerji üretimi için gereken suyu kapsıyor. Altman’ın hesaplamasının bu faktörleri nasıl ele aldığı belirsiz.
Toplam Çevresel Etki Tartışması
Günlük Sorgu Hacmi ve Toplam Su Kullanımı
ChatGPT’nin günlük yaklaşık 1 milyar sorgu işlediği tahmin ediliyor. Altman’ın rakamları kullanılarak hesaplandığında, bu günlük 85.000 galon su kullanımına denk geliyor. ABD’nin günlük 322 milyar galon su kullanımı göz önüne alındığında, bu miktar ulusal kullanımın %0.0000026’sını oluşturuyor.
Eleştirmenler ve Şüpheler
Gizmodo gibi teknoloji yayınları, Altman’ın rakamlarını “vahşice düşürülmüş” olarak nitelendirdi. Eleştirmenler, OpenAI’nin kendi metriklerine göre bile, ChatGPT’nin günde 85.000 galon veya yılda 31 milyon galondan fazla su kullandığını belirtiyor. Microsoft’un veri merkezleri zaten önemli miktarda su kullanıyor ve şirketin “kapalı döngü” merkezleri için planları en az bir yıl daha pilot aşamasında olmayacak.
Metodoloji Eksikliği ve Şeffaflık Sorunları
Veri Kaynağı Belirsizliği
Altman’ın blog yazısında, su ve enerji kullanımı rakamlarının nasıl hesaplandığına dair hiçbir açıklama veya kaynak bulunmuyor. OpenAI, bu rakamların nasıl elde edildiğine dair sorulara yanıt vermedi. Bu durum, iddiaların doğruluğunu değerlendirmeyi zorlaştırıyor.
Araştırmacıların Endişeleri
California Üniversitesi’nden Profesör Shaolei Ren, Microsoft’un Eylül ayında yayınladığı yeni bir raporun, ChatGPT’nin su ayak izinin daha önce tahmin edilenden dört kat daha yüksek olabileceğini gösterdiğini belirtti. Yapay zeka şirketlerinin modellerini ve algoritmalarını optimize etmeleri ve iş yüklerini daha fazla su verimliliğine sahip konumlara dağıtmaları giderek daha acil hale geliyor.
Altman’ın Geçmiş Açıklamaları ve Tepkiler
Çevresel Eleştirilere Yanıt
Altman daha önce de yapay zekanın çevresel etkisi konusundaki eleştirilere yanıt vermişti. Şubat 2025’te X platformunda yaptığı bir paylaşımda, “Anti-yapay zeka grubunun hamburger yerken su kullanımımız hakkında uydurma şeyler söylemesini seviyorum” diyerek eleştirileri çürütmeye çalıştı. Bu yorum, yapay zeka karşıtı grupların çevresel endişelerini küçümseme çabası olarak yorumlandı.
Sektör Genelinde Şeffaflık Eksikliği
Yapay zeka endüstrisinin ekolojik ayak izini hesaba katma baskısı artarken, büyük yapay zeka şirketlerinden şeffaf, doğrulanabilir verilerin eksikliği, çevre araştırmacıları ve politika uzmanları arasında artan bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Altman’ın sorgu başına maliyeti ölçme girişimi, şeffaflık sağlama veya yapay zekanın gerçek dünya çevresel etkisi algısını en aza indirme hamlesi olarak görülebilir.
Sonuç:
Sam Altman’ın ChatGPT’nin su kullanımı ve gelecekteki yapay zeka maliyetleri hakkındaki iddiaları, metodoloji eksikliği ve akademik araştırmalarla çelişmesi nedeniyle eleştirilere maruz kalıyor. Bir ChatGPT sorgusunun “bir çay kaşığının on beşte biri” kadar su kullandığı iddiası, bağımsız araştırmacıların bulgularından önemli ölçüde düşük görünüyor. Yapay zeka teknolojilerinin çevresel etkisi konusunda daha fazla şeffaflık ve doğrulanabilir veriye ihtiyaç var. Altman’ın yapay zeka maliyetinin elektrik maliyetine yaklaşacağı tahmini ise, teknolojik iyimserliğini yansıtıyor ancak bu öngörünün gerçekleşip gerçekleşmeyeceği henüz belirsiz.
Detaylı teknoloji haberleri ve yapay zeka analizleri için techneiro.com‘u ziyaret edin!
